Fetela ho Content
Mokhatlo oa Machaba oa Parkinson le Movement Disorder Society

Sehlooho se Chesang: Kalafo ea 'mino tsosolosong ea batho ba nang le lefu la Parkinson

July 13, 2026
Karolo:308
Sehlooho:Hot Topics
Mofumahadi Nicole Duff o qeta nako le Mofumahadi Cassandra Mulcahy le Moprofesa Stefan Mainka, bao ka bobedi e leng dingaka tsa mmino tse tshwanelehang. Ba buisana ka melemo ya phekolo ya mmino ho phekoleng matshwao a mesifa le a sa tsamayeng le mmele ho batho ba nang le lefu la Parkinson. Ho buisanoa ka mefuta e fapaneng ya phekolo ya mmino, hammoho le physiology e ka morao ho yona. Qetellong, ho ile ha hlahlojwa ditsela tse ka bang teng tsa kalafo ya mmino nakong e tlang ho tsosoloseng batho ba nang le lefu la Parkinson.

Mme Nicole Duff: Dumelang, mme re amohelehile ho MDS Podcast, podcast ya semmuso ya Mokgatlo wa Matjhaba wa Mathata a Parkinson le Motsamao. Ke moamoheli wa lona, ​​Nicole Duff wa Setsi sa Bongaka sa Wits Donald Gordon Johannesburg, Afrika Borwa, mme kajeno re tla be re etsa puisano ya bobedi le ya ho qetela letotong la rona la dihlooho tse chesang, re shebile mekgwa ya phekolo ya tsosoloso e hlokomolohuwang ka dinako tse ding empa e thehilwe bopaking.

Sheba setšoantšo se feletseng

Ke thabile haholo ho kopana le litsebi tse peli eseng e le 'ngoe, empa ke litsebi tse peli sehloohong sa kajeno, e leng phekolo ea 'mino tsosolosong ea lefu la Parkinson. Moeti oa rona oa pele ea hlomphehang ke Cassandra Mulcahy. O fumane lengolo la Bachelor of Music Therapy ho tsoa Berklee College of Music, 'me a ntan'o fumana lengolo la Master of Music Therapy ho tsoa Temple University.

Ke setsebi sa 'mino se nang le laesense le setifikeiti sa boto le setsebi sa 'mino se nang le tumello ea methapo ea kutlo. [00:01:00] Hona joale, o sebetsa Sepetleleng sa Bophelo sa Yale New Haven Bridgeport. Ke leboha haholo ka ho ikopanya le rona kajeno le ho arolelana tsebo ea hau e ngata eo u nang le eona ka ho hlaka.

Mofumahali Cassandra Mulcahy: Ke leboha haholo. 

Mme Nicole Duff: Setsebi sa rona sa bobeli sa saense se tla ikopanya le rona ke Moprofesa Stefan Mainka. Ke setsebi sa 'mino se tšoanelehang se sebetsang Setsing sa Parkinson, Beelitz-Heilstätten. Hape ke moprofesa oa univesithi, moo e leng motlatsi oa hlooho ea lenaneo la thuto lengolo la masters la phekolo ea 'mino Univesithing ea Bonono Berlin.

O na le dingolwa tse ngata tsa mahlale tse bitswang ka lebitso la hae, empa habohlokoa le ho feta, ke monna wa nnete le Mosamaria ya molemo. Ke kopane le Moprofesa Mainka ka 2019 ha ke ntse ke etsa thupelo Beelitz-Heilstätten, sebaka se setle haholo. Tekesi ya ka ha e so ka e fihla ho [00:02:00] ho nkisa boemafofaneng, mme ke ne ke tlo hlolohelwa sefofane sa ka.

Leha ho le jwalo, Moprofesa Mainka o ile a etsa sohle se matleng a hae ho nkisa boemafofaneng ka koloi hora e eketsehileng, kahoo ke rata ho eketsa seo lenaneng la mangolo a hae a thuto. Ke leboha haholo ka ho ba le rona mona kajeno.

Moprofesa Stefan Mainka: Kea leboha ha le mphile nna, Nicole, mme ke thabile hore ebe sehlooho sa rona kajeno ha se dipalangwang tsa setjhaba tsa Jeremane. Ke taba e fapaneng haholo.

Mme Nicole Duff: U nepile. Kahoo bopaki bo potileng phekolo ea 'mino lefung la Parkinson bo pharaletse haholo, 'me seo se etsa hore e be phekolo e sebetsang haholo e hlileng e lokelang ho kenyelletsoa mekhoa ea kalafo ea bakuli, empa ha ho joalo. Kahoo ke tšepa hore kajeno re ka buisana ka matšoao a itseng ao phekolo ea 'mino e ka sebelisoang ho a phekola, hammoho le kamoo uena, litsebi tsa rona tsa kelello tse koetlisitsoeng haholo, le etsang sena kateng. Kahoo ka linako tse ling lipatlisisong, phekolo ea 'mino e arotsoe ka lihlopha tse peli e le phekolo ea 'mino oa kamano [00:03:00] le phekolo ea ho tsosolosa. Ba re ho na le phetoho e itseng 'me e susumetsoa ka bobeli, 'me ke batla ho leka ho utloisisa seo hanyane. Kahoo ke rata ho qala ka ho susumetsa molumo oa 'mino, kaha sena se na le bopaki bo bongata bo tšehetsang sena. Joale, Moprofesa Mainka, sena se ka har'a wheelhouse ea hau, kahoo na u ka leka ho re hlalosetsa mohopolo oa ho susumetsa molumo oa 'mino ho rona?

Moprofesa Stefan Mainka: Ho hlohlelletsa kutlo ka morethetho ho bolela mokhoa oa koetliso bakeng sa ho tsamaea, 'me ke e 'ngoe ea mekhoa e hlalositsoeng ea kliniki ea mohopolo oa phekolo ea 'mino oa methapo. Se etsoang kalafong ena, pele ho tsohle, ke ho lekanya ho tsamaea ha mokuli. Kahoo re lekanya lebelo, lebelo la ho tsamaea, bolelele ba ho hata 'me habohlokoa le ho feta, re lekanya maqhubu a mohato.

'Me qetellong re ahlola likarolo tsa boleng [00:04:00] tsa ho tsamaea, joalo ka boemo bo otlolohileng, ho tsoka matsoho, jj. 'Me hammoho le mokuli, fumana hore na ke eng e hlokang ho ntlafatsoa. ​​Joale ke lintho life tse ka etsang hore bakuli ba tsamaee ba sa tsitsa kapa ba ikutloe ba sa tsitsa ha ba ntse ba tsamaea?

'Me lintho tseo li rarolloa ka ho khetheha le ho shejoa ka ho fetola lebelo la 'mino. Kahoo qalong, ha re se re lekantse 'me re fumane ka makhetlo a mehato, re hlile re fetola 'mino haufi-ufi le mokhoa oa ho tsamaea oa mokuli. 'Me ka sena, mohato ka mohato, re ea ho mokhoa o betere le o sebetsang haholoanyane oa ho tsamaea ho fihlela lipheo tsa phekolo.

Mme Nicole Duff: Seo se utloahala e le sa botekgeniki haholo 'me ke ntho eo ke neng ke sa nahane hore nka khona ho e etsa. Kahoo mpolelle hore na u ka ba motho ea kang setsebi sa 'mino joang ea ka etsang mofuta ona oa kalafo joang?

Moprofesa Stefan Mainka: Mohlomong ke [00:05:00] ke tlameha ho eketsa ntho e 'ngoe. Qalong, kea tseba hore sena se utloahala se le botekgeniki haholo, 'me kea tseba hore mohlomong sena ha se seo uena le bamameli ba se lebeletseng qalong ha re bua ka 'mino le phekolo. Ehlile, ke ne ke ... Nka be ke itse feela, re ntša 'mino shelefong, re o fetola ho tsamaea, 'me ka mohlolo mokuli o tsamaea hantle le ka mokhoa o bonolo.

Mme sena ke sona se etsahalang hangata, mme sena ke seo bakuli ba se fumanang hangata thutong ea bona ea pele ha ba tla ho 'na kapa ho setsebi sa 'mino. Empa se bohlokoa haholo ke ho sheba likarolo tseo tse sebetsang, tsa sebopeho ho etsa hore seo e be sa bohlokoa haholo ... hape ke sa bohlokoa ho bamameli ba hau 'me haholo-holo, ke nahana, bakeng sa batho ba sebetsang tšimong hore ke mokhoa o sebetsang haholo le o hlophisitsoeng haholo.

Kahoo e, e ka ba monate. Kahoo e, re boetse re bua ka, ehlile, likhetho tsa mokuli, lintho tseo mokuli a li ratang, maikutlo a mokuli, ehlile. Hase feela taba ea mokhoa. Empa pele ho tsohle, oa sebetsa, 'me ke sona se etsang hore mokhoa ona o be o ikhethang le o matla hakana. Kahoo ha ke hopole hantle hore na potso ea hau e ne e le efe.

Ha e le hantle o ntse o [00:06:00] o botsa ntho e fapaneng.

Mme Nicole Duff: Tjhe, ho lokile. Ke ile ka botsa hore na motho a ka fetoha setsebi sa 'mino joang, empa ke nahana hore seo u se buang ke hore se etsang hore e sebetse hantle ke hore e ama likarolo tse ngata tse fapaneng tsa botho ba mokuli, bophelo ba hae, le motsamao oa hae. 'Me e li tlisa kaofela. 'Me ha u re mosebetsi, ha u re feela, "Oh, u na le botsitso bo bobe, ha re sebetsaneng le botsitso ba hao," kapa, "U na le tšebelisano-'moho e fokolang."

E kopanya lintho tse ngata, hammoho le ho tlisa 'mino oo ba o ratang 'me ke nahana hore ke ntho e ikhethang haholo. A- le Cassandra, mohlomong le ka kenella ho seo hanyane, ke rata ho le tsebisa le seo le se etsang hantle hona joale, empa mohlomong ha re bua ka ntlha ena e ikhethang, mohlomong le ka eketsa maikutlo a lona.

Mofumahali Cassandra Mulcahy: E, ruri. Ho tsoa lenseng ea kelello, ha ke nahane hore morethetho ke feela o thusang ka motsamao. Ke o bona e le batho ba hlophisehang haholoanyane le ho thella [00:07:00] ka hare ho bona. Morethetho ke e 'ngoe ea liphihlelo tsa rona tsa pele bophelong pele ho puo. Ke ho otla ha pelo, ho hema, le maikutlo a ho sisinyeha.

Kahoo e amana haholo le kamoo re ithutang ho laola le ho ikutloa re sireletsehile. 'Me ka hare ho Parkinson's, moo batho ba atisang ho ikutloa ba sa lumellane le 'mele ea bona, morethetho oo o tsitsitseng oa kantle o ba fa ntho eo ba ka itšetlehang ka eona, ntho e ka boleloang esale pele 'me e ka thusa ho haha ​​​​khokahano eo. Kahoo, ehlile, ho boetse ho na le karolo ea kamano, ebang u tsamaea kapa u etsa 'mino le morethetho kapa le motho e mong, e hlahisa maikutlo a ho amoheloa le ho utloisisoa ntle le ho hloka mantsoe.

Mme seo se ka ba matla haholo ho fokotseng ho itšehla thajana ha motho ea nang le Parkinson's kapa le mang kapa mang ea nang le lefu le sa foleng. Kahoo e, se tšehetsa ho tsamaea le ho sebelisana hantle, empa hape se thusa ho tsosolosa kutloisiso ea kutloano le kamano le boitsebahatso.

Mme Nicole Duff: Hoa makatsa. Kea leboha. [00:08:00] Ke nahana hore ka linako tse ling re ka lebala hore tsamaiso ea methapo e sa laoleheng hantle ha e monye kapa ha e hlahise ho rarahana kapa ho sebetsa hantle kamoo e lokelang. 'Me ha re ka fumana taolo eo, re kenya tšebetsong li-cortices tsa prefrontal le litsela tse ngata ka tsela e molemo haholo bakeng sa mokuli.

Ha o bua ka taolo le ho kenella morethethong oo re o tsebang, re na le morethetho mona le dipatlisiso tsohle tseo ke nang le tsona ka pela ka mabapi le marangrang a cerebrothalamocortical ebe o kenella ho putamen, mme ehlile, rea tseba hore tsohle di a etsahala, empa ha ho etsahale ntle le haeba o hlile o le sebakeng seo ho kgona ho laolwa mme ebe o natefeloa mme o bulehe ho kgona ho hokahana.

Kahoo Moprofesa Mainka, na le kenyelletsa karolo ea motjeko ha le tsamaea kapa ke feela mokhoa oa ho tsamaea?

Moprofesa Stefan Mainka: Mokhoa ona oa ho hlohlelletsa kutlo ka morethetho, ha e le hantle, o sebelisoa [00:09:00] 'me o ka boela oa sebelisoa bakeng sa metsamao e meng ntle le ho tsamaea. Kahoo o sebetsa le bakeng sa metsamao ha motho a lutse. Ke seo re se fetiselitseng sebakeng sa ka ho mofuta oa lenaneo la boikoetliso ba 'mele. Kahoo ho batla ho tšoana le ho tantša haeba u batla, empa hape joalo ka ha re ho etsa, ho sebetsa haholoanyane.

E ka sebelisoa ha motho a eme bakeng sa boikoetliso bo kang ba tantši. Hangata ha ke etse joalo 'me ha ke kenyelle seo koetlisong ea ho tsamaea moo re buang ka ho tsamaea, 'me re batla ho kena ka potlako ts'ebetsong e haufi le tikoloho ea mokuli, haufi le mekhoa ea hae, haufi le ho fumana mohopolo oa hore nka tsoa ka tlung ea ka, foleteng ea ka, 'me ka tsamaea ho potoloha boloko' me ka etsa joalo ka 'mino.

Ke kena ka potlako haholo tabeng ena. Empa ha ke khutlela ho -- lintlha tsena tse khahlisang haholo tseo Cassandra a li boletseng mabapi le ho lumellana, maikutlo a ho lumellana [00:10:00], maikutlo a ho hlophisoa bocha, boitsebahatso. 'Me Nicole, le uena u boletse joalo. Ntho e ntle le ntho e makatsang ka tšebeliso ea 'mino ke hore u na le likarolo tsena tsohle sebakeng se le seng ho tloha notong ea pele le ho tloha bareng ea pele.

'Me sena ke ntho e makatsang, e ama boko bohle ba rona, 'me ho na le likarolo tsena tsa sebopeho sa kelello, likarolo tse amanang le ts'ebetso ea metsamao, 'me ehlile, tsohle tse amanang le maikutlo a rona, boitsebahatso ba rona, joalo ka ha Cassandra a boletse. 'Me likarolo tsena kaofela lia rarolloa haeba li oela sebakeng sa tsona.

'Me kalafong ka linako tse ling ho itšetlehile ka sebaka seo re sebetsang ho sona, ke nahana, moo re sebetsang teng. Sepetleleng sa ka bakuli baa tla. Ba tloaetse ho phekoloa ba shebane le tšebetso ea bona haholo, ba bua haholo ka matšoao a bona hobane ke seo re se etsang sepetlele letsatsi lohle.

Leha ke nahana maemong a mang mohlala, mekgweng ya poraefete kapa maemong a kang ana, ho loketse haholo ho bua ka, e, liphihlelo, dikarolo tsa kamano mabapi le maikutlo le maikutlo. Mme sena se a kgoneha, mme ka dinako tse ding sena se sebetsa ka ho lekana ha ho qalwa leeto lena la kalafo mmoho.

Mme Nicole Duff: Ke nahana hore lona ba babeli le bona sena ho feta rona bao e seng litsebi tsa 'mino, empa ke utloa takatso e tsoang ho lona ka bobeli ha le ntse le bua. Ke mpa ke re, ho tloha motsotsong oo oa pele oo bakuli ba kopanelang le 'mino oo, le ka bona ho hong ho seng ho ntse ho phela ho bona, ntho eo, eo ho seng letho le leng leo ehlile le ka le tlisang haese 'mino.

'Me ke nahana hore ke motsotso o thabisang haholo le karolo ea tsosoloso ea bona eo le e bonang, 'me re hlile re hloka ho utloisisa haholoanyane. Hobane matšoao ana a seng a 'mele ao re buang ka 'ona, joalo ka ho se tsotelle haholo-holo, ha bakuli ba sa khone ho etsa letho, empa re na le 'mino oa [00:12:00] o ba thusang ho ikutloa eka ba ka phela hape. Kahoo mohlomong Cassandra, nka ea ho uena 'me ka re, na u sebelitse ka ho khetheha ka ho se tsotelle?

Na matšoao a sa amaneng le mesifa a rarolloa ka bonngoe? Na u shebana le matšoao a mang le a mang a sa amaneng le mesifa ka bonngoe ka mokhoa o fapaneng oa phekolo? Kapa na matšoao 'ohle a sa amaneng le mesifa ka bonngoe?

Mofumahali Cassandra Mulcahy: E, potso eo e ntle haholo. Ke leboha haholo ka seo. Ha ke nahane ka eona ka bonna e le ho ba le mokhoa o le mong o itseng bakeng sa letšoao ka leng. Ho feta moo, 'mino o fetoha mokhoa o tenyetsehang kapa mokhoa o ka khotsofatsang litlhoko tsena tse ngata ka nako e le 'ngoe. Kahoo bakeng sa lintho tse kang maikutlo le matšoenyeho, nka 'na ka itšetleha ka morethetho kapa sebopeho.

Jwalo ka ha ho otla ha pelo ho sa sisinyeheng ho ka ba thata haholo. Ho fa batho ntho eo ba ka hokahanang le yona, e ka thusang, hape, ho laola tsamaiso eo ya methapo ha dintho di ikutlwa di imetswe. Bakeng sa dintho tse kang ho se tsotelle, ke atisa ho fetohela ho dintlha tsa ho kena tsa boqapi [00:13:00], dintho tse kang ho ngola dipina kapa esita le ho bopa mmino wa dijithale.

Mme seo ke se fumaneng ke hore ha motho a iketsetsa ntho ea hae, e ka tsosa thahasello esita le boikutlo ba ho hlolloa kapa ho makala. Mme ho na le lipatlisiso tse ngata tse hlahang tse shebaneng le ho tepella maikutlong, 'me ho na le bopaki bo bong bo khahlisang bo bontšang hore liphihlelo tse khutšoanyane tsa ho hlolloa li ka fokotsa matšoao a ho tepella maikutlong le ho ntlafatsa boiketlo.

Kahoo, ho ea ka bongaka, ke ntho eo re ka e fetolelang. Metsotso eo ea ho hlolloa e ka thusa ho tsosolosa khothatso le boikutlo ba monyetla ha motho a ikutloa a sa tsotelle haholoanyane. Kahoo e ba fa, hape, ntlha ea ho kena ka boqapi khothatsong eo. Bakeng sa lintho tse kang polelo ea maikutlo, nka sebelisa tlhahlobo ea mantsoe kapa ho iqapela kapa ho fa batho mokhoa oa ho hlahisa seo ba se utloang ntle le ho hloka mantsoe a nepahetseng bakeng sa eona. Ebe bakeng sa lintho tse kang kamano ea sechaba kapa boleng ba [00:14:00] mosebetsi oa sehlopha sa bophelo o matla haholo. 'Mino ka tlhaho o tlisa batho phihlelong eo e arolelanoang. Kahoo haeba ho tšoana le ho bina kapa ho letsa meropa kapa ho mamela 'mino hammoho feela, kutloisiso eo ea khokahano e ka ba le moelelo oa sebele. Ka kutloisiso, 'mino o boetse o tšehetsa tlhokomelo, mohopolo, tatellano le boikoetliso bo bonolo bo hlophisitsoeng bo ka thusa ka ho tsepamisa maikutlo le ho sebetsana kapa esita le ho ithuta mekhoa e fapaneng ea 'mino kapa liletsa.

Ka kakaretso, ha se taba ea ho bapisa mokhoa o le mong le letšoao ka leng empa ke taba ea ho sebelisa 'mino ka tsela e kopanyang le e arabelang, ho kopana le motho moo a leng teng le setsong sa hae, linthong tseo a li ratang, nalaneng ea hae le phihlelong ea hae, le ho tšehetsa phihlelo ea hae eohle, eseng karolo e le 'ngoe feela ea eona.

'Me joalo ka ha Stefan a arolelane ka bokhabane 'mino o na le bokhoni ba ho akaretsa phihlelo eohle ea methapo ea kutlo e le hore re ka fihlella tse ngata tsa liphetho tsena ka ho kenella ho le leng feela [00:15:00].

Mme Nicole Duff: Ke leboha haholo. Ke nahana hore lentsoe leo le le buang, boikutlo ba ho hlolloa, le tebile haholo hobane ke ba bakae ba rona ba letsatsi le letsatsi ba utloang ho hlolloa? Ke ntho ea bohlokoa haholo. 'Me ke nahana hore ho' na ha ke nahana ka tse ling tsa mekhoa ea phekolo eo le e etsang, ke nahana hore hammoho le ho hlolloa e ka ba boikutlo ba tšepo hore bakeng sa bakuli bana, ha ba bona ho hong ho ba tlatsang ka tšabo, haholo-holo 'meleng ea bona, haeba ba ka ipona ba finyella ho hong hoo ba neng ba sa nahane hore ba ka ho etsa, seo se tlameha ho ba tlatsa ka ho hong ho thusang hape ka matšoenyeho le khatello ea maikutlo le ho ba etsa hore ba batle ho kopanela sechabeng, ho ba etsa hore ba batle ho leka ka matla ka har'a mekhoa ea bona ea phekolo.

Kahoo ke rata lentsoe leo u le sebelisitseng, 'me ke nahana hore ke le thabisang hoo [00:16:00] ke e-so ka ke utloa le hlalosoa ka mekhoa e meng ea phekolo. Ha ho motho ea hlolloang ke bongata ba lipilisi tseo a lokelang ho li noa kapa boholo ba tšabo boo a lokelang ho leka ho bo ngola haholoanyane. Ua tseba seo ke se bolelang? Ke nahana feela hore ke khopolo e ntle haholo hore u khomaretse phekolo ea bashanyana ba hao.

Hoa makatsa e le kannete.

Moprofesa Stefan Mainka: Ehlile ho jwalo. Mme lehlakore lena la boqapi leo Cassandra a le boletseng ehlile le lona le boetse le bua ka tshusumetso ya methapo ya kutlo dikarolong tsa kelello, maikutlo, le tsa ho tsamaisa mmele ke ka bonngoe, na ha ho jwalo? Empa ha re sheba mmino e le mosebetsi wa sehlopha moo batho ba sebelisanang mme ba arolelana mehopolo le ho arolelana maikutlo le ho arolelana mathata a bona le mathata a bona le dinako tsa ho makala hona ehlile ke ntho e matla haholo mme ho etsa hore batho ba nke karolo ka hara sehlopha ka mesebetsi eo Cassandra a boletseng hore sena e ka ba ho bina, ho letsa meropa, ho ngola dipina, kapa ho iqapela mmoho diletsa tse bonolo ho di bapala [00:17:00].

Sena se ka ba matla haholo 'me sa sebetsa hantle haholo, kea lumela. Ntho e bohloko ka sena ke hore naheng ea heso, Jeremane, ha re na litsebi tsa 'mino tse lekaneng ho fana ka seo kamehla bakeng sa bakuli bohle. Empa sena e ka ba ntho e ntle haholo ho ba le sona.

Mme Nicole Duff: Ke utloa hantle hore na le tsoa hokae 'me ke nahana hore hape, ha re sheba lipatlisiso 'me re bona hore na ho na le bokae ebe re li hokahanya le bongata bo etsahalang le mokhoa ona ho thata haholo. Ho utloa lona banna le bua ka melemo eo le e bonang ho bakuli, ke ntho eo e, ke nahana hore, kaofela ha rona re re ho na le khaello e kholo ea lisebelisoa, empa matla ao le nang le 'ona kalafong ea lona ke ntho e ikhethang haholo.

Kahoo Cassandra, ke tla u bolella hanyane. Kahoo ke bile webosaeteng ea hau mabapi le The Sound of Wishes le mantsoe ao u itseng ke lebitso le hlomphang [00:18:00] bofokoli le matla. 'Me ke' nete hore ke 'nete, boko ba ka ha bo so khone ho kopanela ho seo ka botlalo ho utloisisa mohopolo oo hantle, empa mpolelle hore na u fihlile joang lebitsong leo.

Mofumahali Cassandra Mulcahy: Kea leboha. Ke lebitso leo le ileng la tla ho nna ha ke ntse ke itsamaela le ntja ya ka ka nako eo. Empa ha e le hantle, The Sound of Wishes e ne e tswa ho nahaneng ka sebaka sa maikutlo seo batho ba leng ho sona ha ba phela ka lefu le sa foleng, ka maswabi, kapa ka phihlelo ya letsatsi le letsatsi ya seo ho leng sona ho ba motho.

'Me ke nahana hore boholo ba seo ke se tlisang tafoleng ke ho thusa batho ho senola seo tšepo kapa litoro kapa merero eo e leng sona. Kahoo hangata, hammoho le matšoao a 'mele, ho boetse ho na le lera lena le khutsitseng la takatso, litakatso tsa kamoo lintho li neng li ikutloa kateng kapa tšepo ea kamoo batho ba lakatsang ho ikutloa kateng hape.

'Me ke ne ke batla hore lebitso [00:19:00] le be le bofokoli boo empa hape le matla le monyetla. Mabapi le mosebetsi ka booona, o bonts'a tsela eo ke atamelang kalafo ka eona. Ka lefu la Parkinson, ha ke sebetsane le matšoao a mesifa feela ka morethetho le mekhoa e hlophisitsoeng, empa hape ke sebaka sa ho itlhalosa, boitsebahatso le khokahano.

Kahoo 'mino o fetoha tsela eo batho ba ka kopanang hape le likarolo tsa bona tse ka 'nang tsa ikutloa li le hole, ebang ke boqapi, lentsoe, kapa boikutlo ba boikhethelo. Kahoo lebitso le hlile le emela tekano eo, le hlompha 'nete ea seo motho a fetang ho sona ha ka nako e tšoanang le fana ka sebaka sa moelelo, tlhahiso le linako tsa matla ka hare ho seo.

Mme Nicole Duff: Ehlile. Seo se na le mahlakore a mangata haholo. Kea leboha ha o fetile ho seo. Moprofesa Mainka, jwale ke a tseba hore ho na le dikarolo tse ding tse ngata tsa phekolo ya mmino tseo o amehang ho tsona. O buile ka boikoetliso ba hao ba mmino, mme ha ke ne ke le setsing sa hao, ke ile ka feta ho sona mme ka sebetsa hampe haholo ho feta bakudi ba bang ba hao.

Empa o na le tse ling tse 'maloa hammoho le ho bina ka mokhoa o phekolang, ho iqapela liletsa tsa 'mino, tsebo ea ho tsamaisa 'mino e thehiloeng 'minong, 'me seo ke se labalabelang haholo ke hore o qapile sesebelisoa se bitsoang CuraSwing. Na u ka re bolella ho eketsehileng ka seo?

Moprofesa Stefan Mainka: E. Morerong ona, ha e le hantle, re sebelisitse likhetho tsa theknoloji ea smartphone, moo u nang le li-accelerometer 'me u ka fana ka tekanyo e tsoelang pele ea liparamente tsa ho tsamaea,' me re khetha ho sisinyeha ha letsoho hore e be sepheo sa ho kenya. Kahoo sesebelisoa sa rona, re sebelisa ts'ebetso ea 'mele ea bakuli ho sisinyeheng ha letsoho la bona khafetsa ho bopa seo ka algorithm hore e be 'mino o fetohang ka matla.

Kahoo 'mino, ha re o bope feela, re fetole karolo e le 'ngoe [00:21:00] ea 'mino. Re na le laeborari e felletseng ea li-patches tse nyane tse fapaneng tsa molumo, 'me li ka har'a sesebelisoa. Li hokahantsoe hape 'me li kopanngoa hape, u ka re, ho karolo e felletseng. Kahoo re na le li-patches tse fapaneng tsa bass, hi-hat, snare, accompaniment, jj.

'Me tsena li qaptjoa nakong ea ho kena pina e ncha, 'me pina ena e hokahane ka matla le ho sisinyeha ha letsoho. Kahoo ka sena, re hokahanya lerako le senyehileng la kutloisiso ea ketso ho bakuli bao. Hobane re tseba bakuli ba Parkinson ba ka tsamaea ka potlako, ba ka tsamaea haholo, empa ba fumana ho le thata haholo ho e etsa, 'me ba fumana ho le thata le ho feta ho e tsoela pele.

Kahoo se sebetsang hantle haholo ke mekhoa ena ea kantle ea ho hlasimolla e ka bang ea pono, e ka amang kapa ea utloahala ka 'mino. 'Me sesebelisoa sa rona, re etsa hore 'mino o be le moelelo. Kahoo nakong ea ho tsamaea u tsamaea [00:22:00] ho ea ho morethetho o sa fetoheng. U fumana 'mino o nang le moelelo o u bolellang hore na u etsa metsamao e metle ea ts'ebetso kapa che.

'Me re fumana sena se sebetsa hantle haholo litekong tsa pele tsa bongaka. Rea bona hore e thusa bakuli ho ntlafatsa boholo ba mesifa ea bona ha ba ntse ba tsamaea ka letsoho le khafetsa. 'Me re lumela hore ena ke mokhoa o mocha oa ho ntlafatsa mekhoa ea phekolo. 'Me qetellong e etsoa ka bonngoe tikolohong ea lapeng, 'me ha u hloke setsebi sa kelello, 'me ha u hloke sehlopha.

Kahoo sena se boetse se hohela haholo ebile sea sebetsa, mohlala, bakeng sa linaha tse nang le chelete e tlase.

Mme Nicole Duff: Ke nahana hore hoo hoa makatsa, 'me mokhoa ona oo le o qapileng o makatsa. 'Me ke nahana hore seo e batlang e se etsa, ke ha u bona motho ea batlang ho matha 'me a kenya li-AirPod tsa hae 'me a matha. A- le mohlala, motho ea nang le Parkinson's ea ka batlang a etsisa kutloisiso eo ea [00:23:00] ea tloaelehileng moo le eena a tsamaeang ka tloaelo a ntse a buletse sesebelisoa sa hau, empa a ka boela a etsisa kutloisiso ea, "Ke tla tsoa 'me ke tsamaee," 'me ke etsisa kutloisiso e tšoanang ea boatleletiki eo motho e mong a ka e etsang, ha e boetse e le maikutlo a phekolo letsatsi lohle.

Ha ke na bonnete ba hore mohlomong ke leka ho e thabela haholo, empa ke nahana hore ke sesebelisoa seo, joalo ka ha u re, linaheng tse nang le chelete e tlase, se ka atolohelang libakeng tse ngata tse fapaneng. Kahoo ke labalabela lingoliloeng.

Moprofesa Stefan Mainka: Kea leboha, e.

Mme Nicole Duff: Re haelloa ke nako hanyane, empa ke na le, oh, ke na le lipotso tse ngata tse eketsehileng bakeng sa hau. Empa mohlomong ea ho qetela ke hore, le sebetsa tlas'a sekhele se le seng empa libakeng tse fapaneng haholo. Na u nahana hore lentsoe 'mino therapist le akaretsa seo u se etsang, kapa u ikutloa hore lentsoe kapa sehlooho sa 'mino therapist [00:24:00] le lokela ho fetoloa ho hlalosa hamolemo seo e mong le e mong oa lona a se etsang? 'Me mohlomong seo se baka likhang 'me u ka re feela tlola. 

Moprofesa Stefan Mainka: Hoa utloahala ho botsa hore, ho botsa potso ena, 'me le rona re ipotsa potso ena univesithing, na ho ka ba molemo ho bua ka phekolo ea kelello ea 'mino ka ho khetheha kapa phekolo ea ts'ebetso? Sena se thusa ka litsela tse ling. Hoa thusa ho shebana le lipheo tse itseng lipatlisisong ho hlalosa lithuto le ho hlalosa lits'ebetso tsa bongaka le tse thehiloeng bopaking.

Empa ka kakaretso, nka re e, lentsoe le akaretsang phekolo ea 'mino e ntse e le lentsoe le molemo ka ho fetisisa leo ho ka bang le lona, ​​'me lintho tsena tsohle li ka kenyelletsoa moo. 'Me joalo ka ha re buile re na le likarolo tsohle tsa maikutlo, likarolo tsa kamano. Re na le lits'ebetso tsa ka hare tsa kelello tse qalisoang ke 'mino ona, mohlomong le ka koetliso ea ho tsamaea ka mokhoa o sebetsang oa [00:25:00], ho ka ba joalo.

Kahoo lintho tsena lia kopana 'me ena ke boloi le bokhoni ba 'mino, 'me ha rea ​​​​lokela ho tlosa seo kapa ho se fokotsa ka ho ba, ke nahana, ba fokolang haholo ho hlaloseng tšimo ea rona. Na ua lumellana, Cassandra?

Mofumahali Cassandra Mulcahy: Kea lumellana ka botlalo. Ke nahana ka litsebi tse fapaneng tsa kelello le hore na li sebelisa mekhoa e mekae e fapaneng, kapa litsebi tsa mesebetsi le hore na li sebelisa mekhoa e mekae e fapaneng. 'Me ke nahana hore phekolo ea 'mino ke sekhele se hapang botle bohle le tšabo le lipatlisiso tse thehiloeng bopaking le boselamose boo re bo etsang le bakuli ba rona.

Mme Nicole Duff: Ke batla ho le leboha ka bobeli. Ke ithutile ho hongata haholo ka phekolo ea 'mino le litsebi tsa kelello nakong ena, 'me le mpuletse mahlo le ho feta botleng ba eona. 'Me ke leboha haholo ka seo le se etsetsang bakuli ba rona 'me ke tšepa hore ke tla kopana le lona hape ka nako e 'ngoe [00:26:00].

Ke leboha haholo.

Mofumahali Cassandra Mulcahy: Ke leboha haholo, Nicole, ka ho ba le rona. E bile tlhompho le tlhohonolofatso ho bua le uena kajeno.

Moprofesa Stefan Mainka: Kea leboha, Nicole. Kea leboha, Cassandra.

 

Ke leboha haholo:


Cassandra Mulcahy, MMT, MT-BC
Sistimi ea Bophelo ea Yale New Haven
New Haven, CT, USA


Stefan Mainka, Ngaka Phil.
Univesithi ea Bonono Berlin
Sepetlele sa Movement Disorders Beelitz-Heilstaetten
Berlin / Beelitz-Heilstaetten, Jeremane

Baamoheli:
Mofumahali Nicole Duff 

Wits Donald Gordon Medical Center

South Africa