Mathata a ho Robala Lefu la Parkinson
Lintlha tsa Bohlokoa Bakeng sa Bakuli

Ke mathata a mofuta ofe a ho robala ao bakuli ba nang le lefu la Parkinson (PD) ba nang le ona?

Ntle le matšoao a koloi a amang motsamao oa bona, bakuli ba PD hangata ba na le matšoao a se nang koloi. Bothata ba ho robala e ka ba e 'ngoe ea matšoao ao. Mathata a ho robala a tloaelehileng ho PD ea pele le ha lefu lena le ntse le tsoela pele. Mathata a mang a boroko a ka qala lilemo pele mokuli oa PD a e-na le matšoao a koloi. Bakuli ba PD ba ka ba le bothata bo le bong kapa a mangata a latelang a boroko:

• Bothata ba ho oela kapa ho robala (ho hlobaela), hangata bothata ba ho robala
• Ho hoeletsa, ho hoeletsa, kapa ho phethahatsa litoro, ho kenyelletsa le ho otla kapa ho otla. Sena se tsejoa e le REM sleep behaviour disorder (RBD)
• Ho robala ka ho feteletseng motšehare, 'me ka linako tse ling ho robala ka tšohanyetso ntle le moelelo oa ho (litlhaselo tsa boroko) 
• Ho tlameha ho tsoha khafetsa ho sebelisa ntloana
• Boikutlo bo sa phutholohang maotong ha o paqame bo phomotsoang ke motsamao. Sena se bitsoa "restless legs syndrome". Restless leg syndrome hangata e tla le ho sisinyeha ha leoto nakong ea boroko (leg movement disorder)
• Ho hema ho sitisoa nakong ea boroko (ho koaleha moea ka nakoana borokong).
   

Ke hobane'ng ha mathata a ho robala a etsahala? Na mathata a ho robala a amana le meriana?

PD e ka baka liphetoho linthong tsa lik'hemik'hale (tse bitsoang li-neurotransmitters) le libaka tsa boko tse laolang ho robala le ho tsoha. Liphetoho tseo li baka mathata a ho robala ho bakuli ba PD. Meriana e nkiloeng ho phekola PD e ka boela ea baka matšoao a boroko kapa ea mpefatsa. Hangata ho ba joalo ka boroko ba motšehare le/kapa litoro tse hlakileng.
 

Mathata a boroko a fumanoa joang?

Bakuli ba PD ba lokela ho bua le bafani ba bona ba tlhokomelo ea bophelo ka mathata leha e le afe a ho robala. Ngaka ea bona e ka ’na ea sebelisa letoto la lipotso bakeng sa mokuli le molekane oa bethe (haeba ba e-na le eona) ho thusa ho lekanya ho teba ha mathata a boroko. Ba tla boela ba shebe meriana ea mokuli ho bona hore na e ka 'na ea ama boroko ba bona. Ho ka 'na ha hlokahala boithuto ba boroko ho fumana bothata ba boroko ka nepo. Lithuto tsa boroko li ka 'na tsa etsoa bosiu bo le bong, tse bitsoang polysomnography. Kapa, ​​​​mofani a ka 'na a etsa boithuto bo hlokomelang motsamao oa lihora tse 24 ka letsatsi. Thuto ea mofuta oo e bitsoa actigraphy.
 

Bakuli ba PD ba ka robala hamolemo joang?

Bakuli ba PD le bahlokomeli ba bona ba ka leka malebela ana bakeng sa ho robala hantle bosiu:

• E-ba le mekhoa e metle ea ho robala: Iketsetse kemiso ea kamehla ea ho robala. Ka mohlala, ho robala le ho tsoha ka nako e le 'ngoe letsatsi ka leng, le ho etsa lintho tse khathollang tse kang ho bala buka bosiu.
• Qoba ho kena betheng ho fihlela nako ea ho robala e fihla.
• Qoba lintho tse ka ’nang tsa sitisa boroko pele u robala tse kang k’hafeine, joala, le ho noa khafetsa bosiu (ho qoba ho ea ntloaneng hangata).
• Etsa sebaka sa ho robala se phutholohileng. Sena se ka kenyelletsa bethe e phutholohileng, khanya e loketseng le mocheso oa kamore.
• Etsa boikoetliso ba 'mele kamehla le boikoetliso motšehare.
• Haeba ho phetha litoro ke bothata, beha mesamo ho potoloha bethe le betheng ho qoba kotsi.
• Leka ho qoba ho robala ha mantsiboea kapa mantsiboea.
• Nahana ka phekolo ea ho phomola, 'mino kapa phekolo e bobebe.
• Qoba ho lula u falimehile betheng nako e telele. Haeba u sa khone ho robala nako e fetang halofo ea hora kapa ho feta, tsoha betheng 'me u etse ho hong ho khathollang. Ebe u leka ho robala hape hamorao.
   

Na ho na le mekhoa ea phekolo bakeng sa mathata a ho robala?

Ho na le mekhoa e mengata ea phekolo bakeng sa bakuli ba PD ba nang le mathata a ho robala.

• Meriana e sebelisoang ho phekola PD e ka ama boroko. Haeba matšoao a 'mele e le bothata bosiu, phetoho ea meriana e ka thusa.
• Ho tepella maikutlo, ho tšoenyeha le bohloko li ka mpefatsa mathata a ho robala. Ho sotheha le ho honyela maotong ho bakoang ke dystonia le hona ho ka eketsa mathata a boroko. Ho phekola maemo kapa matšoao ao ho ka thusa ho rarolla mathata a boroko. 
• Haeba mokuli oa PD a etsa litoro, meriana e ka thusa. Lithethefatsi tse kang melatonin kapa clonazepam li ka fanoa.
• Kalafo ea kelello ea boitšoaro (CBT) ka linako tse ling e sebelisetsoa mathata a boroko. Bakuli ba PD ba ka fumana CBT e thusa.  
• Meriana ea ho hlobaela e ka thusa bakuli ba PD ba nang le mathata a boroko, le hoja e se khetho ea pele ea phekolo. Hlokomela hore meriana ea lefu la ho hlobaela hangata e fapane ho bakuli ba PD.
• Haeba ho na le bothata ba ho hema nakong ea boroko (apnea), ho bohlokoa hore sena se hlahlojoe. Sesebediswa se thusang ho robala se ka ba molemo.
• Bakuli ba bang ba PD ba na le bothata ba ho robala motšehare. Haeba ho joalo, ke habohlokoa ho lula u le mafolofolo motšehare. Lingaka li ka 'na tsa nahana ka meriana bakeng sa bothata bona.